Mostrando entradas con la etiqueta desembolique amparable. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta desembolique amparable. Mostrar todas las entradas

miércoles, 16 de septiembre de 2009

A perbersión d’o luengache periodistico




Remata a temporada de cremas forestals d’estiu y pareix que lo ha feito de bote y boleo por a fredor prontinaza.

Iste estiu nos ha dixau muitas imachens que sisquiá no esen pasau, pero, desgraziadament, ye asinas. Manimenos cal aprender d’as errors encara que ta muitos as actuazions frente a las cremas han estau prous, sobre tot t’os que más abrían de pensar-ie y d’aprender-ne. Una pena.
Iste estiu tamién, como totz os estius emos estau informaus por os meyos de comunicazión, que de cabo ta cuan desinforman y embolican más que no informar-ne bien.En todas as cremas se gosa dar-ne informazión d’as ectareas cremadas, y gosamos sentir-lo d’ista traza:

“En ista crema se son cremadas dica iste momento 3000Hc, d’os cuals 2000 son de mont baixo, 500 de selba y 500 de cautibos.”

Agora caldría que explicasen qué entienden por “mont baixo”, “selba” y “cautibo”. Pareix que t’os periodistas “mont baixo” como o suyo nombre indica, ye un mont baixet, con aligars, chinestras, adorables conielletz saltando y muitas birabolas bolando entr’os romés y os tremonzillos....Pues no pas! Siento dezepzionar-tos pero mont baixo ye una masa boscosa compuesta por eixemplars naixius de chitos de zepo o radiz. O contrario estaría “mont altero” aon os eixemplars son naixius de simient. Ta que tos ne faigatz bella ideya un zepo de bit estaría “mont baixo” ya que creix a partir de chitos mientres que una parrera estaría “mont altero”. Atro eixemplo estaría una carrasca y una chaparra, a carrasca ye mont altero ya que naixe d’a simient y a chaparra en naixer con muitos chitos tien un aspecto más “achaparrau” y ye mont baixo. Isto no quiere dezir que un mont altero siga más altero que no un mont baixo. Un eixemplo estaría un mont altero de Pinus halepensis (o pin carrasco, o más común en España) con pietz de bels 7 u 8 metros d’altaria, y por atro costau un mont baixo de Sequoia sempervirens, aon os pietz pueden tener 45 metros d’altaria.Alabez ixa frase de “3000Hc, d’os cuals 2000 son de mont baixo, 500 de selba y 500 de cautibos” Ye como si dizesenos “Han trobau a 6 presonas y 2 rumans metendo fuego a o mont.”

Atra lindeza d’os periodistas ye cuan dan por controlau a crema chusto cuan ista ya no puede continar ent’abant, cuan en reyalidat ista fase se clama “liquidazión”. Una crema ye controlada cuan encara bi ha flamas pero se sabe a suya amplaria y dic’aón plegarán. Ye dezir, una crema puede estar controlada porque se sabe que en plegar en bel río, por eixemplo, no podrá pasar-ne, pero contina cremando o mont dica que i plega.
Ir a una notizia
Aquí se diz que encara que a crema siga "controlada" encara que os medios terrestres "continen bichilando"....... No te fote, ye que encara bi habrá flamas, u qué?

Atra error que gosan fer ye omitir a existencia de parte d’o dispositiu anti-cremas, como son os retens forestals u os bichiláns. Cuan bi ha bella crema sabemos que i ban os bombers, os militars, pero…..¿os reténs? ¿Qué parola ye ixa?..........ah!! os forestals! (atra error) y de cabo ta cuan beyemos como bel intrépido ziudadano sale en a TB dizendo que ha estau él qui ha bisto primero a crema y que grazias a que ha clamau a o 112 han puesto extinguir-lo……¿belún sabe lo que ye un bichilant forestal y lo que fa?...Ye bien que a chent siga sensibilizada y que aduyen, pero puestar que cuan ixe señor aiga clamau o bichilant ya lo aiga feito fa tiempo, manimenos os bichilants no amanixen en os medios.


Atra grau error ye no saber distinguir entre ofizios. Tos sorprendería sentir en a TB “l’auxiliar d’enfermería ha puesto satisfactoriament reyalizar l’operazión de trasplante de corazón” Manimenos fa 2 añanas sentibanos tamién en a TB como un Achent d’a proteczión d’a naturaleza eba meso fuego a o mont ta que l’alongasen o contrato………..A beyer, os achents forestals son funzionarios y tienen a graniza suerte de no tener un contrato que remate cada temporada como pasa con os treballadors de retens, que estión os que en berdat metión o fuego.
Ir a una notizia

Y como istas podrianos trobar-ne asabelas. ¿No son os meyos de comunicación asesoraus por a reyal academia d’a luenga española ta fer serbir bien o luengache? Pues pareix que nomás fan que os periodistan digan “se lo dije” en bez de “se la dije”. Tamién podrían asesorarse sobre istos temas antis de embolicar-nos, porque pareix que lo que se diz en a tb ba a misa, y nos creyemos tot.
Ir a atra En ista se meten a os polizias ¡zas! Mai no'n he bisto dengún en una crema.

Asperemos que a proxima añada siga millor, y que os periodistas no aigan de charrar-ne.

sábado, 1 de agosto de 2009

As flamas afogan o estiu.



Iste estiu ye estando trachico a o que cremas se refiere. Miles d’hectarias en toda España han estau pasto d’as flamas. Mesmo han muerto presonas fendo o suyo treballo! Contimparando ista temporada con as zagueras, ye a pior por goleada (sin contar ixas pobres chents que morión en Molina fa 4 añadas) a o menos dende que yo tiengo esmo. A pior parte la ha lebau as redoladas d’as Cuencas mineras y Sierra d’Arcos con más de 11mil hectareas cremadas. Atros puestos afectaus por as cremas en a nuestra tierra han estau as cremas de Purroy-Morés fa cuasi dos semanas, tamién en Laina-Medinazeli en a redolada soriana de Tierra de Medinazeli, Jaulín ista semana y güe mesmo atra crema en os monts de Valtorres-Terrer que yo mesmo he presenziau con o miedo de tener-lo tan amán y que a la fin d’ista tardi 500 hectareas se yeran ya cremadas.
Ista zaguera crema de Valtorres se ha produziu en o mesmo puesto an que l’añada pasada s’en produzió atra, pero ista begada a calor y o biento que i feba han estau mas fuertes que no fa una añada y ha pasau lo que ya se prexinaba fa tiempo. Ixe mesmo biento que alimentaba as flamas ha estau o salbador d’o lugar de Valtorres, que a escasos 500 metros de l’orichen se ha salbau por estar en sentiu contrario aon o biento soplaba.


Os monts son plenos de fusta que cal limpiar y la chent ya en ye farta, pero os d’astí alto que PARten o abadexo dizen que no bi ha prou de diners. Manimenos creigo que con os diners que son fendo serbir istos diyas bien se baldría contratar a mas chent ta amortar as cremas d’ibierno, que ye asinas como creyemos que se han de amortar, d’ibierno, amás de fendo una buena chestión en fer-se as replantazions, que tamién trobar-se con un pinar con pins que parixen cañas de pescar y que cuasi no puedes andar por meyo por a densidat que bi’n ha…..tampoco no ye plan.


Dende aquí un fortal abrazo a totz os que lo etz pasau mal, sobre tot a aquels que etz perdiu a una presona quiesta u a buestra traza de bibir, puesto de treballo, etc.Aspero que istas rebesadas podrán fer reflexionar a os nuestros supuestos representants políticos y que beigan que isto asinas no puede continar ent’abant.

sábado, 26 de abril de 2008

Aznalcollar. 10 añadas dimpués.


Ayere se cumplión 10 añadas d’o bertiu tosico que menazó Doñana. A trencadura d’a basa d’a mina d’Aznalcóllar prebocó una tamborinada tosica de 6 millons de metros cubicos de repuis.6.000Hc d’o río Guadiamar quedión arrasadas dica que se logró aturar l’abanze en as puertas d’as marismas de Doñana. Diez añadas dimpués ixos puestos han floreixiu grazias a 300millons d’€.

Mientres dos diyas, a chen d’o lugar, os campesins, voluntarios, etc consiguión aturar prou luego ixa mareya negra con malacóns. Dimpués, mientres as dos añadas beniénts se fazión os treballos d’adrezadeta. Se consiguió redorar o 99% d’os contaminants. Como yera de dar, as autbidatz agrícola y ganadera se biedón y ixos terrens se allenón ta la suya rexenerazión. Ixa zona se combirtió en un corredor ecolochico que trabesa a probinzia de Sebilla y enrastra Sierra Morena con Doñana y que amillora a biodibersidat en ista zona.

Manimenos bi ha bels puntos sin rematar ya que a nueva bechetazión encara no se ye coneutada con a selba de Doñana y os berdaders ocupants d’a compleganza d’o rio no son os animals sinos os quads.

Dimpués de todas istas añada se puede decir que que se i ha feito un buen treballo de esbielladura. Mesmo bi ha chen que afirma que a zona ye millor que no antis d’o bertiu.

miércoles, 2 de abril de 2008

Canadá premite a matanzia de 275.000 focas


Atra begada, como todas as añadas hemos de beyer con enrabia y incortadura ixas imachens prozedens de Groenlandia y d’a peninsula d’o Labrador en as que mils y mils de focas son enrestidas, asesinadas y espelletadas ,muitas (u cuasi a mayoría) en son mesmo antis de no estar muertas. Chemecos que demandan aduya y mesmo plegan en l'esmo y que només son callaus por un tucazo mortal acompañau por rios royos de sangre sobre un mar blanco de nieu, dimpués so que silenzio y asinas zientos de miles de begadas en bel par de diyas.

Ista añada 275.000 focas de dende doze diyas dica doze meses serán asesinadas, no porque en i aiga misiadas y sigan un periglo t’o buen desembolique d’os ecosistemas a os que perteneix ista espezie, sino que en ista se son trobadas bellas fuens de riqueza (economica només). O suyo pelello se fa serbir ta la pelletería, a suya graxa ta “merezinas” y cosméticos y o suyo pene ta la cozina asiatica (sin comentarios)
O menisterio de pesca y ozians afirma que a muerte les ne será dada d’una traza “umanitaria”:Primero les trucan con una barra si son crías si no les fincan un pico en o cuello. Tamién se fa serbir o hakapik, que ye un palo feito de fusta con una punza en una estrimera y una garrancha. Se compreba si l’animal ye muerto, ta ixo os cazataires son “obligaus” a comprobar o reflexo corneal (os güellos).Dimpues de tot isto l’animal puede estar espelletau.En l’añada 2001 os albeitars que estión conbidaus a o siguimient concluyon que as leis canadiendes sobre bienestar animals yeran estando bulneradas y que en o 40% d’os casos as focas yeran espelletadas estando encara consziens.
¿Qué se puede fer ta que ista barbarie remate ya? Os nuestros representants (o gubierno) no’n diz cosa. Puestar que tiengan zerina de que o gubierno de Canadá les responda que primero España debería fer-se-ne por as suyas propias matanzias, que aquí son bistas como cultura. Isto ye un problema de totz, porque os diners se quedan en as pochas canadienses manimenos as consecuenzias las penaremos totz.

domingo, 30 de diciembre de 2007

O langostino, l’acotolador d’os manglars.



En istas fiestas de Nadal, as mesas d’as nuestras casas s’aplenan de toda clase e manxars y ambrosías, turróns, ternasco, pabo, marisco… Pero o que no sabemos ye que mientres nusatros semos desfrutando-ne, muitas espezies y ecosistemas son disparixendo. Un exemplo ye a cría intensiba d’o langostino en manglars.
Os manglars son ecosistemas carateuristicos de puestos intermareals (entre o mar y a tierra) de clima tropical. Bi se troban gran numero d’espezies bechetals clamadas mangles, que se son adautadas a la salinidat y a la manca d’oxicheno en o suelo y a suya carauteristica prenzipal a la bista ye que poseye radizes aereas (como o panizo pero a gran escala).
Istos bosques poseyen una gran biodibersidat de bechetals, peixes, musclos, abes, etc que fan que istos ecosistemas sigan irremplazables. A suya gran biodibersidat ha premiso una economía de subsistenzia t’as comunidaz umanas costeras. Amás os manglars tienen bellas funcions muit importants ya que amás de poseyer una biodibersidat insustituyible, tamíen impide l’erosión d’a costa, retiene materials fertils, son os ecosistemas de mayor produzión de matiera organica y no cal decir que produze oxicheno.
Tot isto cambea en que se’n fa un uso inamparable. O suyo mayor periglo ye a cria de langostinos y camarons ya que ta instalar las piscinas de cría cal tallar grans amplarias arboladas. A isto cal adibir que ta la cria se fan serbir asabelos produtos químicos que contaminan l’augua, mesmo puede produzir eutrofizazión y hipernitrificazión.
En 1980 bi eba 17 millons d’ectarias de manglars en o mundo seguntes a FAO. Güe se’n son acotoladas más d’a metat.
Con isto no tos boi a dezir que istos diyas no minchez langostinos, ya que a yo mesmo me cuacan asabelo y prou que’n mincharé, puestar que atras añadas i piense antis. Simplement quereba truncar-tos o ficazio sobre a problemática d’a cria de muitas espezies destinadas a o consumo umano, que como en iste exemplo només se mata a la “pirina d’os güegos d’oro” que ye o planeta.
¡Buena añada 2008 ta toz!

martes, 11 de diciembre de 2007

Y dimpués d'a expo... ...Qué?


Ayere, diya 10 tenié l’argüello d’estar una d’as no güaires presonas que asistión a una charrada sobre os efeutos meyoambientals d’a Egspo, que se fazió en a biblioteca María Moliner, en a Unibersidat de Zaragoza. He dito que teneba l’argüello d’estar una d’as poca presonas que bi estión perque gracias a la gran espardidura que s’en fazió, tot o mundo lo sabeba (Dimpués me dizen que malfurrio o mio tiempo leyendo os cartels que punchan en as parez…)
Javier Martínez Gil (Catedratico de Idrocheolochía d’a UZ), Antonio Casas (Profesor de Cheolochía d’a UZ) Néstor Giménez ( d’Ebronautas) Francisco Comín (d’o instituto pirenaico d’ecolochía) y José Luis Martínez (d’Ecolochistas en acción) nos amostrón bellas posibles repercusións y problemas que l’espo ZH2S tiene, más que más en o meyo ambién, encara que se charró tamién una mica de problemas economicos que l’espo carria d’os cuales no boi a escribir ya que amás de que en son muitos, como a economía no ye o mío no puedo charrar-ne con güaire seguridat. (Encara que no cal estar economista ta beyer que os pres son ya puyando cual torre de l’augua…)
Se tratón problemas como a manca de rigor en os proyeutos meyoambientals que se fazión, a cheolochía de Zaragoza y os suyos innumerables foraus (que coninarán aparixiendo, aiga un bosque, zemento o una canal d’auguas brabas), o problema de fer-lo ao costau d’o Ebro y os problemas d’infiltrazións d’auguas que carriará. A ideya d’as barcas que funcionan con luz solar (Qué ironía, con a enerchía que se fera serbir en a iluminazión d’a torre de l’augua, en a canal d’auguas brabras y en fabricar moñacos de flufi ...) Toz sabemos que poco esdebenir tien ixa ideya y que, como pasó en Salamanca con un caso parexiu, ixas barcas se ferían serbir al fin como prostíbulos flotans.
Ya nos caldría a toz tener un celebro cretico con tot o que nos rodia, que tiengamos unas ideyas propias y que no sigamos como güellas menadas por un pastor que nomás nos quiere cada 4 añadas y dimpués au. Como bien se dizió en a charrada d’ayere, cuan no bi ha berdaders argumens ta esfender una ideya como ista, se fan serbir iste lenguache perbertiu que fabla por nusatros con parolas como “tot siga por o progreso, perque o progreso ye o progreso” …
Expo Zaragoza 2008, l’expo de l’augua y d’o desembolique amparable. Mientras nusatros somos gastando millons d’euros estricallán l’Ebro, belatros se michan os morgallos. Tot siga por o progreso